Skip to content

Изборни предмети од втор циклус

Македонски културни икони
Македонски културни икони

Предметни професори: проф. д-р Валентина Миронска-Христовска, доц. д-р Славчо Ковилоски

Цели на предметот

Запознавање со појавата и значењето на културните икони; 

Проследување на врската на културните икони со културниот процес; 

Овозможување согледби за улогата на културните икони и нивната улога во препознавањето на културниот идентитет.  

Стекнување знаења од повеќе општествени и хуманистички дисциплини; 

Оспособување за интердисциплинарно и мултудисциплинарно проучување и толкување на феноменот – културна икона; за анализа и синтеза на сознанијата од повеќе дисциплини (науката за литературата, социологијата, филозофијата, уметностите и сл.); 

Критички и самокритички способности за согледување на појавата и на масовното влијание на културните икони.

Содржина на предметот 

Сознанија за културните икони како артефакти кои ги препознаваат членовите на една култура или супкултура како репрезент на некој аспект од нивниот културен идентитет. 

Културната икона како слика, предмет, симбол, лого, име, лице, човек, градба, која има специјален статус, односно има посебно значење за определна група, народ или пак за некој период од историјата. 

Личности кои добиле статус на културна икона поради своите дела, постигнувања, улога во општеството, верувања, убедувања, како на пример во македонската култура што се Григор Прличев, Константин Миладинов во чии стихови го наоѓаме симболизирањето на секојдневниот живот, или пак, ликот на Сирма Војвода која претставува икона на борбата за рамноправност и револуционерност на жената. 

Културно значење на културните икони за поширока културна група или за еден народ, кои можат да бидат национални, регионални, глобални, при што некои можат да се поврзани со некој град, можат да симболизираат нации, или пак да евоцираат некои одредени вредности (Француската револуција – Маријана; Охрид – симбол на писменоста). 

Местото на културните икони во македонската литература и воопшто во популарната култура.       

Иконските фигури на определени социјални групи како на пример што се поп иконите, на определени навивачки групи (пример со спортските фанови).

Основна литература

Džon Fisk (2001) Popularna kultura, CLIO

John Storey (2003) Inventing Popular Culture from Folklore to Globalization, Blackwell Publishing Ltd

Sonja Stojmenska-Elzeser and Vladimir Martinovski, eds. (2012) Literary Dislocations, Institute of Macedonian Literature, Skopje  

Дополнителна литература 

Brian Barry (2006) Kultura i jednakost Egalitarna kritika multikulturalizma, Naklada Jesenski i Turk, Zagreb

Рејмонд Вилијамс (1996) Културата, Култура, Скопје

Културен туризам
Културен туризам

Предметни професори: проф. д-р Илија Велев, проф. д-р Маја Јакимовска-Тошиќ

Цели на предметот 

Развој на колективната меморија за значењето на културниот туризам како презентирање на природните, духовните, културните и уметничките историски или современи вредности во функција на промоција на националните или на глобалните обележја од минатото и од сегашноста. 

Стекнување вештини за афирмација и менаџирање на културното наследство, на традиционалните обележја и на современите творечки достигнувања во определена природно-географска, државна, национална или локална туристичка дестинација.

Содржина на предметот 

Културата и туризмот;

Мобилноста и формалната суштина на културниот туризам;

Културниот туризам како форма на популарната култура;

Глобален, регионален и национален културен туризам;

Културен туризам на доживувања без граници;

Валоризација и промоција на културниот туризам;

Културната дипломатија во функција на туристичката афирмација;

Менаџирање и заштита на културното наследство; 

Културниот избор како туристичка понуда;

Туристичките дестинации по културните вредности од постарите цивилизации;

Саеми на културниот туризам;

Културниот туризам како дел од другите форми на туристички дестинации;

Меѓународни и национални повелби за културен туризам;

Едукација и вештини за презентации на културниот туризам;

Форми на културни туристички понуди: природни реткости, национални и етно паркови, споменици и споменични обележја, меморијални центри, архитектура, археолошки локалитети, сакрални споменици – цркви, манастири и други сочувани градби од религиозните конфесии, и сл.

Културни туристички мотиви: уметнички, етносоцијални, амбиентални, манифестациони, пејзажни и сл.

Еко туризмот и културните понуди;

Музеите и галериите како форми од културната туристичка дестинација;

Културниот туризам во функција на образовната едукација;

Меѓународни и национални масовни културни манифестации, фестивали, карневали;

Фолклорот и нарадоната култура како туристички потенцијали;

Центри на културен туризам во Република Македонија;

Охрид своевиден град музеј; 

Улогата на културниот туризам во профилирањето на традиционалниот и на современиот национален идентитет на определен народ или држава;

Македонските искуства во актуелизацијата на културниот туризам;

Културниот туризам како форма на промовирање на интеркултурно разбирање меѓу народите и меѓу државите;

Глобалните и националните перспективи на културниот туризам.

Основна литература

Добрица Јовичић (2008) Увод у туризмологију и туристичку географију, Београд

Bob McKercher, Hilary du Cros (2002) Cultural tourism: the partnership between tourism and cultural heritage management, Routledge

Greg Richards (2007) Cultural tourism : global and local perspectives, Routledge

Milena Ivanovic (2009) Cultural Tourism, Juta and Company Ltd

Група автори (1995) Македонија. Културно наследство, Скопје 

Сашо Коруновски (2006) Културно наследство, Охрид

Дополнителна литература 

Група автори (1994) Археолошка карта на Република Македонија, том 1 МАНУ, Скопје

Илија Велев (1990) Преглед на средновековни цркви и манастири во Македонија, Скопје

Група автори (2008) ЦД-Ром-Македонска културна ризница Скопје, Каламус

Ѓорѓи Поп-Атанасов, Илија Велев, Маја Јакимовска-Тошиќ (1997) Скрипторски центри во средновековна Македонија, Институт за македонска литература, Скопје

Цветан Грозданов (1983) Портрети на светителите од Македонија од IX до XVIII век, Скопје

Марко Китевски (2013) Македонски празници и празнични обичаи, Скопје

Dobrica Jovičić (2011) Menadžment turističkih destinacija, Beograd

Еколошка култура, екокритика
Еколошка култура, екокритика

Предметни професори: проф. д-р Јасмина Мојсиева-Гушева, проф. д-р Наташа Аврамовска

Цели на предметот 

Запознавање со поимот еко-етика; еколошко разбирање на светот кое ни отвора нови видици во етичката анализа на хуманото однесување преку ускладувањето со природата; развивање на нова културолошка парадигма на човековата егзистенција; премин од доминантниот индустриски модел на живеење кон едно алтернативно однесување и творење кое инспирацијата ја црпи од природата, самоодржливоста и економијата базирана врз ресурси; поим за еко-критика, поим, преглед и развој на еко-критиката како дисциплина во проучувањето на литературата и културата, вовед во еко критичката теорија

Содржина на предметот 

Промена на вредносниот систем

Одржлив развој

Чисти и обновливи извори на енергија

Нехуманоста на монетарниот систем

Паметни системи и машинска интелигенција

Едукацијата како животен стил

Еко-критика (поим и преглед на развојот на дисциплината во литературата)

Еко-феминизам 

Еко критика – критичка теорија

Основна литература

Joseph R. (2006) De Jardin Environmental ethics Wadsworth, A Thomson Learning Company 

Alan Bibi, En-Marija Brenan (2008) Osnove ekologije, Clio, Beograd 

Cheryll Glotfelty and Harold Fromm (1996) The Ecocriticism Reader: Landmarks in Literary Ecology, The University of Georgia Press, Athens and London

Vandana Shiva (2006) Biopiratstvo. Krađa prirode i znanja, Daff, Zagreb

Дополнителна литература 

Јасмина Мојсиева-Гушева (2017) Екологијата како книжевна тема (македонско-хрватски паралели), Međunarodni znanstveni skup Hrvatsko-makedonske književne, jezične i kulturne veze 5, Rijeka 

Jacque Fresco (2003) Self – erecting Structures, Venus, Florida 

Mојсиева-Гушева, Јасмина (2017) Еколошките теми на маргините на македонската литература, XLIV меѓунарона научна конференцијa, Охрид 

Donna Haraway (1991) „A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century“

Bergthaller Hannes et al. (2014) Ecocriticism, Environmental History, and the Environmental Humanities, vol. 5, pp. 261-276

Melanie Laurent, Cyril Dion (2015) Tomorrow (film), Produced by Movie Movie 

Субкултура
Субкултура

Предметен професор: доц. д-р Славчо Ковилоски 

Цели на предметот 

Проследување на културните придобивки од субкултурата

Стекнување знаења од областа на современата уметност: музика, мода, графити; од областа на специфичниот говор – сленг и слем поезија; од повеќе општествени и хуманистички дисциплини

Оспособување за интердисциплинарно и мултидисциплинарно проучување и толкување на елементите на субкултурата; за анализа и синтеза на сознанијата од повеќе дисциплини во врска со субкултурата

Содржина на предметот 

Од субкултура до култура (што ја одредува културата – блуз, џез, хип-хоп)

Современа уметност: графити

Специфики на говорот: сленг 

Слем поезија (поетски перформанси)

Елементи на современата музика: DJ (Disck Jockey), MC (Master of ceremony), танц (B-boy)

Афроамерикански културни влијанија

Современи трендови: MTV, мода, гето-стил

Комерцијализација на субкултурата: влијание на општествените фактори врз појавата и развојот на урбаниот начин на живот; индустријализација на културата и уметноста

Основна литература

Radomir D. Đorđević (2002) Leksikon potkultura, Zograf, Niš

Александар Ковилоски,Славчо Ковилоски (2005) Аспекти на македонската урбана култура, Современост, Скопје

Зборник Popular Culture: Reading from below / Популарна култура: поглед одоздола, Институт за македонска литература, Скопје, 2016

Дополнителна литература 

Рејмонд Вилијамс (1996) Културата, Култура, Скопје

Илија Ацески (избор на текстови, редакција на преводот, воведна студија) (1995) Социологија на градот: социолошка хрестоматија, Филозофски факултет, Скопје

Александар Ковилоски (2014) Создавање на афро-американската култура и уметност, Академски печат, Скопје

  

Протонизам (од теорија во практика)
Протонизам (од теорија во практика)

Предметен професор: проф. д-р Африм А. Реџепи

Цели на предметот 

Курсот е структуриран околу три теми: 

Текст – преку кој студентите ќе научат да размислуваат и применуваат херменевтички модели на толкување;

Контекст – кој вклучува анализа на критички дискурси и институционална критика, при што студентите се учат како да го операционализираат она што го научиле преку теоријата и филозофијата на протонизмот и 

Прием – собраните информации од текстот и контекстот од страна на протонистот/студентот, забележување на пријатните ефекти, забележување на негативната енергија на грдите појави како и нивното претворање во позитивни вредности. 

Содржина на предметот 

Теории за културата – културата како динамична категорија. Феноменологијата на духот на Хегел, битисувањето на Хајдегер и негативната естетика на Т. Е. Адорно. Релациската естетика. Естетиката како политика и идеологија (Ж. Рансјер и Т. Игелтон). Уметничкото дело како културен артефакт. Идеалот на слободата и хуманизмот. Теоријата на хармонијата; 

Прагматизмот на Џон Дјуи и Никола Рорти;

Протонизмот, од теорија во практика на Ѓеке Маринај.

Основна литература

Gjeke Marinaj (2012) Protonizmi, Tirana 

John McDermott (1981) The Philosophy of John Dewey, University of the Chicago 

Kristen M. Walker (2013) Hemisfere. Visual culture of the America, Protonism, University of the New Mexiko

Дополнителна литература 

Grupa avtori (2006) Knjizevne teorije XX veka, Pragmatizam, Beograd 

Wiliam James (1907) Pragmatism, New York

Африм А. Реџепи (2012) Деконструкција на сликата за протонизмот, Спектар, бр. 62, Институт за македонска литература, Скопје

Сексуалноста и културата
Сексуалноста и културата

Предметни професори: проф.д-р Соња Стојменска-Елзесер, проф. д-р Ана Мартиноска

Цели на предметот 

Интердисциплинарно проучување на феноменот на сексуалноста и нејзините психолошки, политички, социјални и културни импликации во современото општество. 

Проширување на сознанијата за сексуалноста во уметностите и современите медиуми и поттикнување критичко промислување на контроверзиите околу сексуалноста во општеството.

Разбирање на сексуалноста како социјална и културна практика, промислување на категориите на сексуалноста и сензибилизирање на дискурсот за сексуалноста во јавноста.

Содржина на предметот 

Историја на сексуалноста (од антика, преку христијанските теолошки расправи и 19-вековни прохибиции, до современоста) и историја на проучувањата на сексуалноста (во различни науки – антропологија, социологија, медицина, психологија, родови студии, студии за сексуалноста, квир-теорија. 

Теорија на сексуалноста (Фројд, Фуко и др.) 

Конструкција/деконструкција на сексуалните идентитети, ориентација и разлики. (Маргинализирани и стигматизирани идентитети. Сексуалноста, родот и телесноста. Третман на машката и женската сексуалност. Не-бинарни концепти.)

Контроверзии околу сексуалноста во современото општество (Сексуалноста и моќта. Сексуалноста и насилството: патријархални предрасуди, фобии, дискриминација, механизми на маргинализација и сл.) 

(Зло)употреба на сексуалноста во пазарно ориентираното општество. 

Репрезентација на сексуалноста во уметноста (Еротика наспроти порнографија) Репрезентација на сексуалноста во популарната култура и медиумите 

Сексуалноста и возраста, здравјето, религијата, етницитетот, националноста итн. 

Третманот на сексуалноста во македонското општество. 

Основна литература

Parker, R. & Aggleton, P. (2007) Culture, society and sexuality: A reader (2nd ed.), New York: Routledge.

Dragana Todorovic (2011) „Rod i seksualnost“, vo Uvod u rodne teorije, Ivana Milojevic, Slobodanka Markov ur. Univerzitet u Novom Sadu, Centar za rodne studije, ACIMSI, Mediterran Publishing, Novi Sad, str. 347-357

Мишел Фуко (2003) Историја на сексуалноста, Скопје: Три

Дополнителна литература 

Соња Стојменска-Елзесер, приредувач (2006) Гризни го јаболкото – Антологија на македонската еротска проза, Магор, Скопје

Ана Мартиноска (предговор и избор) (2007) Голиот на гости – Антологија на македонскиот еротски фолклор, МИ-АН, Скопје

 

Народна култура
Народна култура

Предметен професор: д-р Ана Мартиноска

Цели на предметот

Стекнување на интердисциплинарни знаења за концептот на народната култура и особено знаења за македонската народна култура; 

Усвојување на знаења за значајните карактеристики на народната култура, нејзиниот историјат и жанри;

Проследување на релациите на народната култура со современите културолошки концепти (идентитет, популарна и масовна култура, глобализација, мас-медиуми итн.). 

Содржина на предметот 

Дефинирање на терминот на народната култура и сродните термини: традиција, народно творештво, фолклор, усна литература и др. Разгледување на концептот во рамките на неколку теоретски дисциплини и интердисциплинарни подрачја (културолошки студии, фолклористика, етнологија, културна антропологија, социологија, историја на литературата и сл.)

Проучување на народната култура низ историјата (како систем на мислење и однесување на поединците и колективите), со посебен акцент на историјата на македонската народна култура

Значајни карактеристики на народната култура (усност наспрема писменост, анонимност, ритуалност, варијантност, формулност, импровизација…)

Жанри на народната култура (народни песни, приказни, куси жанри, обичаи, верувања, баења итн.)

Истражување на односот на народната култура и митологијата/религијата.

Истражување на односот на народната култура и националниот/етничкиот идентитет (национална монокултура, малцинска култура)

Истражување на односот на народната култура наспрема популарната и масовна култура (култура од народот и култура за народот)

Истражување на прашање за автентичност на народната култура во ерата на глобализацијата 

Анализа на начините на употреба и злоупотреба на народната култура (во мас-медиумите, современата уметност, туризмот, политиката, идеологијата и др.) 

Основна литература

Кирил Пенушлиски (1999) Македонски фолклор – историски преглед, Матица македонска, Скопје 

Ана Мартиноска (2014) Културни парадокси (Родот, етницитетот и идентитетот во фолклорот и литературата), Институт за македонска литература, Скопје 

Richard Bauman (1992) ed. Folklore, Cultural Performances, and Popular Entertainments: A Communications-Centered Handbook, Oxford University 

Дополнителна литература 

Thomas A. Green (1997) ed. Folklore: an encyclopedia of beliefs, customs, tales, music, and art, Santa Barbara, California Denver, Colorado Oxford, England 

Кирил Пенушлиски (2003) Македонски фолклор – Студии и прилози, Матица македонска, Скопје

Марко Китевски (2014) Историја на македонскиот фолклор, Гирланда, Скопје

Ана Мартиноска (2008) Митот и ритуалот во македонскиот фолклор – релации и проникнувања, Институт за македонска литература, Скопје

Кирилометодиевистика
Кирилометодиевистика

Предметни професори: д-р Илија Велев и д-р Маја Јакимовска-Тошиќ

Цели на предметот

Студиско проследување на словенската кирилометодиевска културна традиција, анимирана од кирилометодиевите ученици и следбеници светите Климент и Наум Охридски, како и профилирањето на средновековните културно-творечки процеси во функција на афирмација на словенската христијанска цивилизација.

Содржина на предметот

Феноменот на словенската цивилизација како трета христијанска култура во Европа; Кирилометодиевската традиција и нејзиниот културно-историски идентитет во Македонија; 

Улогата на светите Климент и Наум Охридски во афирмацијата на словенската култура и писменост; 

Трактатот За буквите на Црноризец Храбар и прашањето за глаголската и кирилската писменост; 

Охридската духовна и книжевна школа;

Оригинална, преводна и препишувачка книжевна традиција;

Книжевни школи, центри и скрипториуми; 

Културните процеси во периодот меѓу X и XII век и дисперзијата на словенските основоположени традиции; 

Културните творечки произнесувања во XIII и XIV век: Исихастички  мистицизам, схоластичен рационализам; 

Хуманистичките и ренесансни пројави во XV век; 

Книжени модели во литературата и културата меѓу XV и XVIII век; Поствизантиски културно-изразни процеси во Македонија;

Просветителски пројави и дамаскинарството; 

Облици и модели на културното творештво во средновековна Македонија;

Книжевни и скрипторски центри; 

Македонската средновековна култура наспрема другите јужнословенски култури.

Основна литература

Острогорски Георге (1970) Византија и Словени, Београд  

Велев, Илија (2016) Свети Кирил и Методиј, рамноапостоли и сесловенски просветители, УКИМ, Скопје

Велев, Илија (2014) Историја на македонската книжевност. Том 1. Средновековна книжевност, Скопје

Јакимовска-Тошиќ, Маја (2007) Кирилометодиевски книжевни проекции, Скопје 

Јакимовска-Тошиќ, Маја (2001) Македонската книжевност во XV век, Институт за македонска литература, Скопје 

Дополнителна литература

Поп-Атанасов, Ѓ., Велев, И., Јакимовска-Тошиќ, М. (2004) Творци на македонската литература IX-XVIII век, Скопје 

Антиќ, Вера (1997) Историја на македонската книжевност. Средновековна книжевност, Скопје

Велев, Илија (2008) Македонска книжевност IX-XVIII век, Битола 

Јакимовска-Тошиќ, Маја (2013) Книжевни и културни модели во македонската средновековна литература, Скопје 

Поп-Атанасов, Ѓ., Велев, И., Јакимовска-Тошиќ, М. (1997) Скрипторски центри во средновековна Македонија, Скопје

Библијата во културната традиција
Библијата во културната традиција

Предметни професори: д-р Илија Велев и д-р Маја Јакимовска-Тошиќ

Цели на предметот

Запознавање и градење на сознанија за христијанската духовна, филозофска и културна традиција, проникната во новите цивилизациски текови, со примена на методот на толкување на Светото писмо (Библијата) и нејзиниот одраз во културната историја и современост.

Содржина на предметот

  • Библијата како основа за профилирање на христијанската духовна и културна традиција.
  • Библиски книги.
  • Библијата и книжевната традиција.
  • Одразот на Библијата во ранохристијанската и во средновековната уметност и култура.
  • Библијата и историјата на теолошката православна мисла; проследување на развојот и судбината на црковното учење.
  • Патристичката книжнина: творбите на црковните писатели – свети отци.
  • Библијата и византиското богословие – спојот помеѓу античката филозофија, научната теолошка книжевност и практичната аскетско-мистична теологија.
  • Tемелните прашања на црковното учење и нивно проверување, ревидирање, доразвивање во текот на историјата на црковните догми;
  • Појаснување на Светото писмо преку толкувањето во најцелосна смисла на зборот и разработка на Откровението;
  • Библијата и македонскиот културноисториски идентитет.
  • Библијата во културната традиција на Македонија.
  • Социолошките и антрополошките културни интроспекции со библиски содржини.
  • Фолклорните форми во библиските текстови.
  • Афирмација на автентичната христијанската култура низ теолошките списи, фрескоживописот, црковните градби.

Основна литература

Свето писмо (Библија), Скопје, 2002

Мајкл Д. Куган (приредил), Оксфордаска историја библиског света  Београд 2006

Ѓорги Поп-Атанасов: Библијата за Македонија и Македонците, Скопје 1995

J.P.Migne Patrologae cursus completes Series Latina, t.1-122, Paris; 1844-1866 Series Graeca, t.1-160, Paris; 1850-1887; Series Graeco-latina, Paris; 1857

Дополнителна литература

Џон Дрејн: Увођење у Нови Завет, Београд 2004

Илија Велев: Македонскиот книжевен XIV век, Скопје 1996 

Маја Јакимовска – Тошиќ: Македонската книжевност во XV век, Скопје 2001

Културно наследство
Културно наследство

Предметни професори: д-р Илија Велев и д-р Маја Јакимовска-Тошиќ

Цели на предметот

Да се посочи значењето на културното наследство во цивилизациските проекции на почвата на Македонија и пошироко во Европа, како и градењето на претставата за творечките достигнувања во минатото.

Содржина на предметот

  • Културното наследство како културна меморија и културна традиција;
  • Културна историја – традиција или современост;
  • Културното наследство во неолитот и епохата на метали, Културното наследство од антиката и македонскиот културноисториски идентитет;
  • Културното наследство во римскиот период на тлото на Македонија, Христијанската цивилизација и византиската уметност на теренот на Македонија;
  • Охридската архиепископија и нејзините форми на материјална и духовна култура;
  • Писмените споменици како културно наследство;
  • Облици и форми на културно наследство во средновековниот период; Архитектура; Фрескосликарство; Иконопиство; Копаничарство; Ракописно книжевно наследство;
  • Фолклорот како културно наследство;
  • Археолошките локалитети и културното наследство;
  • Превенција и заштита на културното наследство;
  • Актуелни форми на отуѓување на културното наследство.

Основна литература

Група автори: Македонија. Културно наследство, Скопје, 1995

Археолошка карта на Република Македонија, том 1 МАНУ, Скопје, 1994

Ѓорги Поп-Атанасов, Илија Велев и Маја Јакимовска-Тошиќ: Скрипторски центри во средновековна Македонија, Скопје 1997

Дополнителна литература

Петар Хр.Илиевски: Појава и развој на писмото, Скопје 2001

Илија Велев: „Развојот на писменоста во Македонија“ – В: Македонскиот јазик во глобалниот свет, Скопје 2008

Илија Велев, Лилјана Макаријоска и Емилија Црвенковска: Македонски споменици со глаголско и со кирилско писмо, Скопје, 2008

 

Цветан Грозданов: Портрети на светителите од Македонија од IX до XVIII век, Скопје 1983

Просветителството и културата
Просветителството и културата

Предметен професор: д-р Валентина Миронска-Христовска

Цели на предметот

Запознавање со културните и општественополитичките текови во 19 век во Македонија; Проследување на културните придобивки од почетокот на 19 век кои произлегле од просветителската идеологија, согледување на континуитетот во македонскиот културен развој. Компаративни согледби за различните и идентичните културни обележја и политички стремежи кај балканските и европските народи.

Содржина на предметот

  • Просветителството како општо културно-политичко движење;
  • Појава и носители на просветителските тенденции во Македонија (еснафите, граѓанско-трговскиот слој, црковно-училишните општини);
  • Борбата за самостојна македонска црква;
  • Дамаскинарската традиција во македонскиот културен развој;
  • Борбата за самостоен литературен јазик;
  • Првите македонски учебникари;
  • Претставници на македонската просветителска литература; Народното творештво – белег на националното богатство; Отворање печатници, читалишта, библиотеки; Театарската уметност во Македонија во 19 век; Црковните мајстори, носители на просветителската уметност; Музичката култура во просветителскиот период во Македонија.

Основна литература
Валентина Миронска-Христовска Просветителството во Македонија Институт за македонска литература, Скопје, 2004
Pejović, Danilo Francuska prosvetiteljska filozofija Nakladni zavod Matice Hrvatske, Zagreb, 1982
Мишел Вовел Човек доба просвећености Београд, CLIO, 2006

Дополнителна литература
Валентина Миронска-Христовска Македонската преродба ИМЛ, Скопје, 2013
Šarl Senjobos Uporedna istorija evropskih naroda Beograd, Dereta, 2013
Мајкл Паларет Балканските економии (1800-1914) Скопје, Арс Студио, 2015.

Културна меморија
Културна меморија

Предметен професор: д-р Лорета Георгиевска-Јаковлева

Цели на предметот 

запознавање со различните начини на конструирање на јавната меморија и формирањето на индивидуалниот и колективниот идентитет;

оспособување за анализа на: културата на сеќавање и продуцирање на концептите „нација“, „религија“ и „локалитет“; врските меѓу културната меморија и (популарните) репрезентации; врските меѓу културната политика, просторот/местото (пејзажот, музејот, спомениците на културата) и културниот туризам;

осознавање на влијанието на минатото на сегашноста и обратно какво е влијанието на сегашноста за разбирање и интерпретација на минатото. 

Содржина на предметот 

Курсот е составен од два дела: првиот се занимава со главните теоретски пристапи по прашањето за формирање на културната меморија, а вториот со анализа на конкретни примери кои се парадигматични за разбирањето на процесите преку кои меморијата длабоко е преплетена со општествените односи, приказните во филмот и литературата, историјата на групите, ритуалните практики, монументалноста на спомениците, материјалните артефакти и мноштво други културни уреди. Исто така, се настојува да се одговори на прашањето како културната меморија е поврзана со идентитетот (национален, класен, родов…)

Тематски целини

Општествена конструкција на минатото: Индивидуално и колективно паметење; Памтењето и традицијата; (примарни облици: ритуали и обреди), Фигури на сеќавањето; Паметењето vs историјата; Памтењето и традицијата.

Културната меморија и културната политика: Меморијата и политиките на репрезентација; (национални симболи); Меморијата и јавната сфера/јавниот простор: партиципативноста и правото на наратив; Инклузивно културно наследство (музеите и праксите на кустосите); Јавниот простор и сеќавањето: спомениците како функционални или нефункционални катализатори на сеќавањето и заборавот; Крајолици на сеќавањето – мемотопи: впишување на идентите во местото; Пределот и паметењето; Монументите како форма на колективната меморија и јавното знаење; Меѓународната соработка: трауматичните места на меморијата; Националното брендирање и културната меморија; Регистар на УНЕСКО на Меморијата на светот); Политика на сеќавањето и уметничките практики.

Културната меморија и дислокациите: Поврзувањата на психогеографиите и „правењето место“ (placemaking ) со цел да се разбере „работата“ на меморијата во ситуации на дислокација и поместување. Дебати за не-местото и мулти-насочени мемории. Студија на случај – Егејци.

Улогата на туризмот во производството на културна меморија: Наследство како мемориски снимки и ветена земја (dreamlands). Случај на „носталгија-туризам“. Патувањата како замислување на домот. Патувањето како продолжување на процесот на сеќавање. 

Посредувани мемории: Меморијата и фикцијата, меморијата и имагинацијата; Сеќавањето како отпор (со посебен акцент на културната меморија и визуелното); Продукција на мемории: критичко истражување на комплексните релации меѓу меморијата, литературата, филмот и фотографијата. 

Иднината на студиите за меморијата: „етички пресврт“: Поставување на прашањето: кои се алтернативните парадигми, менувачките капацитети и новите етички пресврти? Истражување на претставите за утопија и дистопија, фантазија и сатира/иронија како средства за ре-поврзување, морално-етичката позиционираност за да се надмине замолчаната меморија итн.

Основна литература

Jan Assmann (2005) Kulturno pamcenje, Zenica

Astrid Erll and Ansgar Nünning, Eds. (2008) Cultural Memory Studies: An International and Interdisciplinary Handbook Berlin/New York: de Gruyter 

Меѓународно списание за културолошки истражувања Култура/Culture 

Дополнителна литература 

Lucy Burke, Simon Faulkner and Jim Aulich, Ed. (2010) The politic of Cutural Memory Cambridge Scholars Publishing 

Bal, M., Crewe , J. and L. Spitzer (1998) Acts of Memory: Cultural Recallint he Present. Hanover: University Press of New England

Huyssen, A. (2003) Present Pasts: Urban Palimpsests and the Politics of Memory. Stanford University Press

 Waterton, E. & Watson, S. (2014) „The role of tourism in the production of cultural memory: The case of ‘Homesick Tourism“ in: The Semiotics of Heritage Tourism. Bristol, Buffalo, Toronto: Channel View Publications

Родот и културата
Родот и културата

Предметен професор: д-р Лорета Георгиевска-Јаковлева

Цели на предметот

Стекнување на знаење од повеќе области поврзани со прашањето на родот и родовите идентитети (социологија, културна антропологија, лингвистика, теорија на книжевноста); Разбирање за современите теории од областа на феминизмот, женските студии, машките студии, родовите студии и студиите за телото.

Содржина на предметот

Родот денес: Дали можеме да означиме  крај на феминизмот? Што е завршено, а што треба да се стори? Феминизмот како движење, како политика и како дискурс. (Феминизмот како дискурс е едно од најзначајните полиња за културолошките студии). Културолошките студии и родовите аспекти: проблемите на моќта и знаењето, проблемот на репрезентацијата и субјективноста, проблемот на идентитетот во современото, потрошувачко општество.

Од историјата на феминизмот: Прв бран феминистки.

Имагинирање на родот: поимот маскулинитет, митот за андрогиноста, хелинистичкиот мит за мажот како мит за победата, јудејскохристијанскиот мит за мажот. Современиот мит за мажот (Супермен и Џемс Бонд).

Жените и високиот модернизам: Врџинија Вулф, лево ориентираната феминистичка критика: Симон де Бувуар. 

Втор бран: Деконструкција на биолошкиот детерминизам: Кејт Милет, критика на патријархатот, Карол Петман, критика на претставувањето на жените.

Трет бран: постфеминизам. Критика на психоанализата на Фројд, Жак Лакан. Јулија Кристева, Елен Сикус, Лиси Иригере.

Родовите аспекти и театарот: Македонска крвава свадба на Чернодрински, диптихот Болен Дојчин и Ангелина на Георги Сталев, Балканот не е мртов на Дејан Дуковски.

Родовите претстави и македонскиот роман (врз примери од Ервехе на Луан Старова и Пиреј на Петре М. Андреевски, Папокот на светот од Венко Андоновски)

Родовите аспекти и филмот: Пред дождот и Прашина на М. Манчевски

Основна литература

Батлер, Џудит (2002) Проблеми со родот, Евро Балкан, Скопје 

Иригаре, Лис (2002) Спекулум на другата жена, Евро Балкан, Скопје

Oraić Tolić, Dubravka (2005) Muška moderna i ženska postmoderna: rođenje virtualne kulture, Zagreb: Ljevak

Дополнителна литература

Колозова, Катерина прир. (2000) Истражувања од областа на родовите студии, Евро Балкан, Скопје

Ахмед, Лејла (2004) Жената и родот во исламот, Слово, Скопје 

Браидоти, Роси (2002) Номадски субјект, Македонска книга, Скопје 

Културата и глобализацијата
Културата и глобализацијата

Предметни професори: д-р Лорета Георгиевска-Јаковлева и доц. д-р Ана Мартиноска

Цели на предметот

Да се усвојат основните поими и термини на процесот на глобализација, да се проследи развојот на овој универзален феномен и начинот на кој тој се рефлектира врз современата култура и литература; Да се усвојат знаења со кои на културата, во глобалните процеси, ќе може да се смета како на ресурс за одржлив културен развој.

Содржина на предметот:

  • Дефинирање на различните теории за поимот „глобализација“, доминантни теориски интерпретации;
  • Историски перспективи, економски, политички и социјални влијанија;
  • Глобализација и глобална култура– pro et contra;
  • Глобалната видливост на културата (преку интернет);
  • Глобализацијата како вид на нов империјализам;
  • Книжевни икони на глобализацијата;
  • Културна блискост (колективни културни идентитети) и различност;

§  Интеркултурни релации (од конфликт до дијалог).

Основна литература

Manfred B. Stager: Globalizacija, Sarajevo, 2005

Vuletić Vladimir: Globalizacija – Aktuelne debate, Zrenjanin, 2006

Benjamin R. Barber Jihad Vs. McWorld The Atlantic monthly, March 1992

Дополнителна литература

Branko Milanovic: Dva lica globalizacije, Beograd, 2007

Frank Lechner and John Boli (Eds) The Globalization Reader, Oxford, UK 2000

 

Holger Briel Glocalisation – electronic media in South Eastern Europe, Blesok, Skopje, 2009

Интеркултурна комуникација
Интеркултурна комуникација

Предметeн професор: д-р Гоце Смилевски

Цели на предметот

Стекнување на знаења за различни видови на допирни феномени меѓу културите одредени како засебни ентитети, за критичкиот пристап на традиционалните разбирања на мултикултурните и интеркултурните поими, како и знаења кои овозможуваат увид во естетските и етичките аспекти на културолошката интеракција.

Содржина на предметот

  • Теориски дел: вовед во поимот на комуникацијата во културата, преку теориите на Умберто Еко и Јуриј Лотман.
  • Сфаќањата на Едвард Саид за егзилот.
  • Анализа на теоријата на културната глобализација и „модерноста во прав” според поставките на Арџун Ападураи.
  • Толкување на поставките за мултикултурализмот и транскултуралноста.
  • Примена на теоретските сознанија врз конкретни литературни дела во кои како мотив се јавува егзилот. 
  • Анализирани бинарните опозиции и интеркултурната комуникација во „Неподносливата леснотија на постоењето“ од Милан Кундера, јазикот и идентитетот во „Хотел Европа“ од Горан Стефановски и поврзаноста на музејот, фотографијата и меморијата во „Музеј на безусловното предавање“ од Дубравка Угрешиќ.

Основна литература

Њиши, Армандо, прир. (2006) Компаративна книжевност, ДККМ-Магор

Appadurai, Arjun (1996) Modernity at Large: Cultural Dimensions of Globalization University of Minnesota Press 

Кристева, Јулија (2005) Токати и фуги за другоста, Темплум

Дополнителна литература

Браидоти, Рози (2003) Номадски субјекти, Македонска книга

Њиши, Армандо (2004) Мала пролегомена на интеркултурната херменевтика, Спектар

Said, Edward (2002) Reflections on Exile, Harvard University Press

Едноставните облици во литературата и културата
Едноставните облици во литературата и културата

Предметни професори: проф. д-р Наташа Аврамовска, проф. д-р Валентина Миронска-Христовска

Цели на предметот 

Согледување на особената и продуктивна улога на едноставните книжевни облици или жанрите на усноста (легенда, предание, мит, загатка, изрека, бајка, виц) во современите литература, филм и култура. 

Проследување на средбата на жанрите на усноста, писменоста и електронската писменост со што се откриваат и толкуваат сите културни слоеви коишто партиципираат во комуникацијата на сегашноста и продукцијата на нови жанри – како твитот, на пример. 

Применување на едноставните книжевни жанри како особено продуктивна алатка за толкување на одделно книжевно дело како и за глобалните процеси во литературата и културата.

Содржина на предметот 

Поим за едноставни книжевни облици

Проследување / препознавање на трансформацијата на едноставните облици врз конкретни примери од современата литература (поезија, проза, драма)

Едноставните облици и дневниот печат

Едноставните облици и современиот филм

Едноставните облици и комуникацијата на социјалните мрежи

Основна литература

André Jolles (2000) Jednostavni oblici, Matica Hrvatska, Zagreb

Наташа Аврамовска (2000) Травестија на усната историја (раскажувачкиот криптограм на Петре М. Андреевски), Менора, Скопје

Валентина Миронска-Христовска (2000) Македонските преданија за места, Институт за македонска литература, Скопје

Дополнителна литература 

Ќулавкова, Катица (2016) „Реторика и поетика на твитот“, Спектар, бр. 68/2016, Институт за македонска литература, Скопје, стр. 149-162.

Zipes, Jack (1983) Fairy Tales and the Art of Subversion: The Classical Genre for Children and the Process of Civilization, London: Heinemann, and New York: Wildman Press

Медиуми: теорија и пракса
Медиуми: теорија и пракса

Предметен професор: д-р Мишел Павловски

Цели на предметот 

Критичко разбирање на медиумите преку ангажирање со медиумски производи и концепти и преку креативна примена на практични вештини.

Стекнување знаења за: методологијата на истражување на медиумите, релациите меѓу општеството и медиумите, практикувањето на главните новинарски жанри.

Демонстрирање на знаење и разбирање на медиските концепти, контексти и критички дебати, исправно користејќи ја терминологијата.

Применување знаење и покажување како медиумите креираат значења.

Содржина на предметот 

Курсот преку интердисциплинарен, компаративен и историски пристап широко го дефинира терминот „медиуми“, вклучувајќи орални, печатени, театарски, фотографски, емитувачки, филмски и дигитални културни форми и практики. Курсот ја разгледува природата на посредуваната комуникација, функциите на медиумите, историјата на трансформациите во медиумите и институциите кои помагаат да се дефинира местото на медиумите во општеството. За време на курсот се истражуваат различни теоретски перспективи за улогата и моќта на медиумите во општеството и за влијанието на медиумите на нашите општествени вредности, политички убедувања, идентитети и однесувања. Студентите анализираат одредени медиски текстови, особено измените кои настануваат кога одреден наратив се трансформира од печатена во визуелна форма во различни временски периоди. Се истражува и начинот на кој динамиката на класата, родот или генерацијата влијае на продукцијата и рецепцијата на медиумите. Дел од курсот е посветен на основните жанри во новинарството (вест, коментар, репортажа, интервју, осврт итн.)

Основна литература

Мишел Павловски Интерна скрипта

Durham, Meenakshi Gigi; Kellner, Douglas (2006) Media and cultural studies Blackwell

Hassan, Robert; Thomas, Julian (2006) The New media theory reader Open University Press

Дополнителна литература 

Davies, Máire Messenger; Mosdell, Nick (2006) Practical research methods for media and cultural studies, University of Georgia Press

Историја и теорија на театарот
Историја и теорија на театарот

Предметен професор: д-р Мишел Павловски

Цели на предметот 

Истражување и критичко согледување на најважните теоретски движења во историјата на театарот.

Испитување на односите меѓу теоријата и практиката што постоеле во различните периоди во историјата на театарот.

Правење разлика помеѓу теориите на драмата и теориите на перформансот / изведувањето, и определување разни начини за посредување на односите меѓу нив.

Стекнување знаења за актуелните теории во театарот, како и за нивните односи со поранешните теоретски модели. 

Способност за препознавање и толкување на теоретските феномени во театарот и на многугласието во светот на театарот.

Способност за примена на техниките на литературната и театарската критика.

Способност за разбирање на културниот идентитет преку најзначајните театарски традиции.

Содржина на предметот 

Курсот ги воведува студентите во главните текови на западниот театар и ги запознава со основните карактеристики на театарот на Индија, Јапонија, Кина и Африка. Курсот го обработува театарот во различни временски периоди и различни културни контексти. Се разгледуваат историските, културните и изведбените особености. Се истражуваат различни форми и начини на културни интеракции (на пример, меѓукултурни задолжувања и присвојувања, колонизација и постколонијална теорија, транскултурна и интеркултурна драма). Се обработуваат античкиот театар, театарот на Средниот век, театарот на Ренесансата, театарот на XVII век, Реставрацијата, театарот во XIX век, театарот на XX век, постдраматскиот театар, како и главните карактеристики на азискиот и африканскиот театар. Во овие периоди се обработуваат главните теоретичари, драмски автори, режисери и актери.

Основна литература

Мишел Павловски: Интерна скрипта

Wickham (2007) Glynne A history of the theatre, Phaidon

Fortier (2010) Mark Theory – theatre Routledge

Дополнителна литература 

Carlson, Marvin (1989) Theories of the theatre, Cornell University Press

Daniel Gerould (2003) Theatre/Theory/Theatre: The Major Critical Texts from Aristotle and Zeami to Soyinka and Havel Applause

Толкување на имагинарното
Толкување на имагинарното

Предметни професори: проф. д-р Јасмина Мојсиева-Гушева, доц. д-р Дарин Ангеловски

Цели на предметот

Усвојување на теориите на имагинарното и нивното функционирање во праксата (во сите уметнички остварувања: литература,  театар, филм, сликарство археологија, архитектура). Усвојување на знаења кои даваат можност за осознавање на човековиот имагинарен свет од праисторијата до денес преку препознавање и толкување на ознаките, цртежите, параболите, песните, митовите и други форми на креативно мислење.

Содржина на предметот

Експликацијата на поимот имагинарно;

Јунговите архетипи на несвесното во улога на обликување на сликата;

Башларовото имагинарно како полисемантичка категорија;

Поетика на просторот;

Водата и соништата;

Сартрово сведување на имагинарното на чиста концептуална слика;

Лакан и имагинарното;

Дирановиот систем на имагинарни слики;

Ноќните/дневните слики на Диран;

Темите на сонот;

Демонската страна на приказната за креативноста.

Основна литература

Ката Ќулафкова, прир. (2007) Поимник на книжевната теорија, МАНУ, Скопје, стр. 197-199.

Мојсиева-Гушева, Јасмина, прир. (2006) Реално/Имагинарно, Институт за македонска литература, Скопје, стр. 187-204.

Gilbert Dourand (1991) Antropološke strukture imaginarnog, August Cesarec, Zagreb.

Дополнителна литература

Башлар, Г.Б. (2002) Поетика на просторот, Табернакул, Скопје.

Ангеловски, Дарин (2016) Љубовта и соништата во романот ‘Дафнид и Хлоја’ од Лонг, во За љубовта, ЗККМ, Скопје, стр. 225-231. 

Мојсиева-Гушева, Јасмина, прир. (2006) Имагинарното во балканските литератури, Институт за македонска литература, Скопје.  

Магичен реализам
Магичен реализам

Предметен професор: д-р Јасмина Мојсиева-Гушева

Цели на предметот

Усвојување на знаења за концептот на магичниот реализам кој означува една посебна уметничка постапка (во сликарството и литературата, театарската уметност), посебен став кон стварноста, посебна перцепција на авторот. Усвојување на знаења за препознавање на уметничките дела во кои е примената постапката на магичниот реализам.

Содржина на предметот

  • Дефиниции, именување време и локација на појавување;
  • Концепт на магичниот реализам;
  • Определбите на Франц Рох за магичниот реализам како пост експресионизам во сликарството;
  • Теориска формулација на магискиот реализам;
  • Тезите на Карпантјер за два типа магичен реализам;
  • Варијации на магичниот реализам: психолошки, митски, фолклорен, гротесктен;
  • Тезите за магичниот реализам како постколонијален дискурс;
  • Ставовите на Фарис за концептуалната рамка на магично-реалистичната фикција како интернационално движење;
  • Централно место на магичниот реализам во  постмодернизмот;

Практична апликација изведена врз делата на Ж. Чинго, Џ. Фаулс, Г.Г.Маркез.

Основна литература

Група автори: Magical Realism, Duke University Press, Duhram and London 1995, 70 стр.

Јасмина Мојсиева-Гушева: Варијации на магичниот реализам, Културен живот, Скопје, бр. 2, 2001, стр. 78-84.

Јасмина Мојсиева-Гушева: Феноменологија на магичниот реализам: дефиниција, локација, именување, во Чинговата апартна поетика, Институт за македонска литература, Скопје 2001, стр.28-49

Дополнителна литература

Weisgerber, Jean: La locution et concept, Le Realisme Magique, Centre d’Etude des Avant-Gardes litteraires de ’Universite de Bruhelles 1990

Ines Luisa Mena: Ka teorijskoj formulacii magiskog realizma, Delo. Beograd 1989, кн.24, бр.8-9, стр. 61-72

Ivanovic Radomir: Roman kao verbalna kreacija Reci, Niksic br.2, 2009, str.145-167

Феноменот автобиографија - „Јас“ во културата
Феноменот автобиографија - „Јас“ во културата

Предметен професор: д-р Наташа Аврамовска

Цели на предметот

Обезбедување увид во сета комлексност на поимот поединец во културата, како и на проблематиката на располовеноста на јавното (општественото) наспрема приватното Јас. Стекнување компетенции: самостојно проблемско и критичко промислување на културните претпоставки на „јас“- огласувањето во културата.

Содржина на предметот

Појавата на поимот поединец во литературата, културата и знаењето;

Дефинирање на поимот автобиографија и автобиографски дискурс (наспроти Дневникот, Биографијата);

Културолошки проблемски преглед на историјата на автобиографијата како историја на огласувањето на „Јас“ врз одделни примери;

Проблемско проследување врз конкретни примери на Јанусовото лице на жанрот меѓу факцијата и фикцијата: Приватното „Јас“ наспрема општествено типски-домисленото „Јас“;

Проблемско проследување на актуелните автобиографски писма:

Автобиографија и псевдоавтобиографија;

Автобиографијата и феминистичката критика;

Автобиографијата и постколонијалниот дискурс;

Автобиографијата и славните личности;

Улогата на поединецот и „Јас“ – огласувањето во современата култура.

Основна литература

Аврамовска, Наташа (2004) Автобиографијата во македонскиот литературен 19 век, Институт за македонска литература, Скопје

Olney, James (1998) Memory and Narrative: The Weave of Life-Writing, The University of Chicago Press 

Burke, Séan (1992) The Death and Return of the Author: Criticism and Subjectivity in Barthes, Foucault and Derrida, Edinburg 

Дополнителна литература

Ката Ќулафкова, прир. (2007) Поимник на книжевната теорија, МАНУ, Скопје

Olney, James (1980) Autobiography, Essays Theoretical and Critical, Princeton 

Бахтин, Михаил (1979) Автор и герой в эстетической деятельности. Эстетика словесного творчества Москва 

Mostern, Kenneth (1999) Autobiography and Black Identity Politics: Racialisation in Twentieth-Century America, New York, Cambridge University Press

Патопис
Патопис

Предметен професор: д-р Соња Стојменска-Елзесер

Цели на предметот

Познавање на основен репрезентативен квантум книжевни, етнографски, телевизиски, репортажни и друг вид патописи. Разбирање на врската помеѓу патувањето и уметничката креација. Толкување на патописот од постколонијална и имаголошка перспектива. Разбирање на културолошките аспекти на туризмот. Способност за креативна примена на усвоените знаења за сопствено патописно творештво, за успешна критичка рецепција на различните варијации на патописност и за културолошка согледба на патописноста како еклатантен пример на средбата со другоста. Способност за диференцијација на уметничките, идеолошките, меркантилните и други димензии на патописот. Способност за интермедијални толкувања на патописот. Развивање и јакнење на респект кон културниот диверзитет. Развивање на духот на континуиран отворен дијалог, како во суштинските обележја на самиот патопис, така и во целиот процес на усвојување на знаења.

Содржина на предметот

Предавањата опфаќаат неколку пристапи и етапи на разработка на посочената проблематика:

  • Теоретско промислување на феноменот патописност од аспект на класичната компаратистика, номадизмот и одепоричноста;
  • Интердисциплинарно толкување и анализирање на патописноста;
  • Жанрот патопис во книжевноста (карактеристики, класификација: патописи-репортажи со популарно-информативен и едукативен карактер, книжевно-уметнички патописи од авантуристички тип, мемоарско-биографски и психолошки патописи, епистоларни патописи, патописи-есеи, патописи-романи и др., наратолошки и стилски одлики итн.);
  • Обработка на корпус задолжителна репрезентативна литература од светската и особено од македонската литература;
  • Имаголошки аспекти;
  • Патувањата меѓу реалноста и имагинацијата;
  • Книжевно-историско и културолошко проследување на патописноста.

Предметот корелира со сите уметности во кои патописноста како феномен изградува своја специфична поетика, а исто така се допира и до општествено-социјалните, антрополошките, идеолошко-политичките сфери.

Основна литература

PRATT, Mary Louise: Imperial Eyes: Travel Writing and Transculturation, London and New York: Routledge 1992

TODOROV, Tzvetan: The Conquest of America: The Question of the Other, Harper and Row 1984

KAPLAN C.: Questions on Travel. Postmodern Discourses of Displacement, Durham-London: Duke University Press 1996

Дополнителна литература

Пековиќ, С.: Путопис – условљеност жанра. Књига о путопису. Београд, ИКУ 1099

Нучера, Доминико: Патувањата и книжевноста, Компаративна книжевност, Магор и ДККМ, Скопје 2006 

Ѓузел, Богомил: Куќа цел свет, Скопје 1974

Културна географија
Културна географија

Предметен професор: д-р Соња Стојменска-Елзесер

Цели на предметот

Оспособување на студентот теоретски да ја интерпретира релацијата простор-човек/општество-простор.

Содржина на предметот

Интерпретативни пристапи во однос на трансформацијата на природниот пејсаж во културен пејсаж и неговата репрезентација во различните сфери на културата, како што се уметностите, рекламата, туризмот.
Анализа на варијациите на културата во зависност од локацијата и објаснување на реакциите на луѓето во однос на географскиот простор.

Основна литература:

Šakaja, L.: „Kultura kao objekt geografskog izučavanja“Društvena istraživanja, 7, 3(35) str. 461-484., 1998

David Atkinson, Peter Jackson, David Sibley i Neil Washbourne, ur.: Kulturna geografija. Kritički rječnik ključnih pojmova, Zagreb: Disput, 2008

William NORTON: Cultural Geography: Environments, Landscapes, Identities, Inequalities, Oxford University Press, Canada, 2006

Дополнителна литература

Soja, E. W. Post-modern Geographies. The Reassertion of Space in Critical Social Theory, London, New-York, Verso 1989

приредувач  Иван Џепароски, Аспекти на другоста: хрестоматија, Скопје: Евро-Балкан Пресс: Менора, 2007 

Kay Anderson, Mona Domosh, Steve Pile and Nigel Thrift, ed.: Handbook of Cultural Geography, SAGE Publications, London: Thousand Oaks, New Delhi, 2003