Предметен професор: д-р Валентина Миронска-Христовска

Цели на предметот

Запознавање со културните и општественополитичките текови во 19 век во Македонија; Проследување на културните придобивки од почетокот на 19 век кои произлегле од просветителската идеологија, согледување на континуитетот во македонскиот културен развој. Компаративни согледби за различните и идентичните културни обележја и политички стремежи кај балканските и европските народи.

Содржина на предметот

  • Просветителството како општо културно-политичко движење;
  • Појава и носители на просветителските тенденции во Македонија (еснафите, граѓанско-трговскиот слој, црковно-училишните општини);
  • Борбата за самостојна македонска црква;
  • Дамаскинарската традиција во македонскиот културен развој;
  • Борбата за самостоен литературен јазик;
  • Првите македонски учебникари;
  • Претставници на македонската просветителска литература; Народното творештво – белег на националното богатство; Отворање печатници, читалишта, библиотеки; Театарската уметност во Македонија во 19 век; Црковните мајстори, носители на просветителската уметност; Музичката култура во просветителскиот период во Македонија.

Основна литература
Валентина Миронска-Христовска Просветителството во Македонија Институт за македонска литература, Скопје, 2004
Pejović, Danilo Francuska prosvetiteljska filozofija Nakladni zavod Matice Hrvatske, Zagreb, 1982
Мишел Вовел Човек доба просвећености Београд, CLIO, 2006

Дополнителна литература
Валентина Миронска-Христовска Македонската преродба ИМЛ, Скопје, 2013
Šarl Senjobos Uporedna istorija evropskih naroda Beograd, Dereta, 2013
Мајкл Паларет Балканските економии (1800-1914) Скопје, Арс Студио, 2015.